Londen raakt zijn miljardairs kwijt

Londen heeft decennialang een bijzondere aantrekkingskracht gehad op mensen voor wie geld eigenlijk nooit een probleem is geweest. Niet vanwege het Britse weer, en vermoedelijk ook niet vanwege de charme van de Londense metro. De echte aantrekkingskracht zat veel prozaïscher in het belastingstelsel.

Voor vermogende buitenlanders kon de Britse hoofdstad financieel bijzonder interessant zijn. Wie gebruikmaakte van de zogenoemde non-dom-regeling kon in het Verenigd Koninkrijk wonen zonder over bepaalde buitenlandse inkomsten volledig volgens de Britse regels belasting af te dragen. Voor internationale grootverdieners was Londen daardoor een aantrekkelijke uitvalsbasis.

Maar aan dat tijdperk is inmiddels een einde gekomen.

De fiscale aantrekkingskracht verdampt

De Britse overheid heeft de afgelopen jaren steeds verder gesleuteld aan de fiscale voordelen voor de allerrijksten. Uiteindelijk verdween ook het speciale regime voor non-domiciled residents. Tegelijkertijd werden verschillende belastingen en regels rond grote vermogens aangescherpt.

Daarmee veranderde Londen voor een deel van zijn rijkste inwoners van een fiscaal paradijs in een aanzienlijk minder vanzelfsprekende keuze.

En vervolgens gebeurde wat critici van het beleid al langer voorspelden: een deel van het grote geld ging op zoek naar een andere plek.

Volgens eerdere cijfers van Henley & Partners verlieten in de afgelopen tien jaar gemiddeld ongeveer acht miljonairs per dag het Verenigd Koninkrijk. Dat betekent uiteraard niet dat iedere vertrekkende miljonair Londen persoonlijk de rug toekeerde, maar het geeft wel een beeld van de schaal van de uitstroom.

€188 miljard de deur uit

Bloomberg heeft inmiddels geprobeerd om de financiële omvang van die beweging in kaart te brengen. De conclusie is opvallend: volgens de berekening is er in totaal ongeveer €188 miljard aan vermogen uit Londen verdwenen.

Dat is een bedrag dat behoorlijk tot de verbeelding spreekt. Het ligt zelfs boven het gezamenlijke vermogen van de miljardairs die momenteel nog in het Verenigd Koninkrijk wonen.

Een Nederlandse vergelijking maakt het helemaal tastbaar. De 52 miljardairs uit de meest recente Quote 500 vertegenwoordigen gezamenlijk ongeveer €132 miljard. De geschatte vermogensuitstroom uit Londen ligt daar dus nog een flink stuk boven.

Het gaat bovendien niet uitsluitend om Britse ondernemers die hun koffers pakken. Een aanzienlijk deel van de vertrekkers bestaat uit buitenlandse vermogenden die relatief weinig binding met het Verenigd Koninkrijk hebben. Londen was voor hen vooral een internationale woon- en uitvalsbasis.

Onder de vertrekkers bevinden zich ook mensen die optreden namens grote familiefortuinen. Vooral vermogende families uit landen als India zijn in die groep vertegenwoordigd.

Niet vanwege de straatveiligheid

Wie de discussie over Londen op sociale media volgt, zou overigens gemakkelijk een andere verklaring kunnen bedenken. De Britse hoofdstad wordt door sommige Amerikaanse publieke figuren geregeld afgeschilderd als een soort stedelijke oorlogszone.

Dat beeld wordt niet bepaald ondersteund door de criminaliteitscijfers.

De geregistreerde criminaliteit in Londen bevindt zich volgens de beschikbare cijfers op een relatief laag niveau vergeleken met eerdere perioden. Sinds de huidige meetmethode in 1997 werd ingevoerd, is het criminaliteitsniveau sterk veranderd en in recente jaren relatief laag.

Ook in vergelijking met grote Amerikaanse steden komt Londen er op het gebied van criminaliteit niet slecht vanaf.

De miljardairs vertrekken dus niet massaal omdat ze 's avonds hun voordeur niet meer uit durven.

Het echte probleem zit ergens anders

De Londense vermogensvlucht lijkt vooral een verhaal over geld, belasting en veranderende spelregels. Voor internationale rijken is een stad immers niet alleen een plek om te wonen. Het is ook een financiële beslissing.

Zolang Londen een combinatie bood van internationale status, toegang tot kapitaal, een groot zakelijk netwerk én aantrekkelijke fiscale regelingen, was de keuze voor de Britse hoofdstad eenvoudig te verdedigen.

Nu een deel van die fiscale voordelen verdwenen is, wordt de rekensom opnieuw gemaakt.

En voor sommige miljardairs blijkt Londen dan ineens een stuk minder onweerstaanbaar.

De stad blijft Londen: een van de belangrijkste financiële centra ter wereld. Alleen lijkt de tijd waarin vrijwel iedere rijke buitenlander er automatisch een appartement, landhuis of penthouse bij wilde hebben definitief voorbij.